Έχεις αναρωτηθεί ποτέ πώς γίνεται ένα αεροπλάνο να έχει ρεύμα, φως, κλιματισμό… ενώ οι τεράστιοι κινητήρες του είναι κλειστοί; 🤔
APU
Η απάντηση κρύβεται στην ουρά — και δεν είναι αυτό που νομίζεις
Εχει όνομα, λέγεται Η APU (Auxiliary Power Unit) — δηλαδή «Βοηθητική Μονάδα Ισχύος» — είναι ουσιαστικά μια μικρή τουρμπίνα-γεννήτρια που βρίσκεται στο πίσω μέρος του αεροπλάνου.
Σκέψου την σαν τη γεννήτρια που θα έβαζες στο σπίτι σου αν κοβόταν το ρεύμα.
Ακριβώς έτσι λειτουργεί και η APU — μόνο που στο αεροπλάνο αυτό συμβαίνει συνέχεια, κάθε φορά που το αεροσκάφος είναι στο έδαφος.
👉 Πού βρίσκεται η APU στο αεροπλάνο;
Στα περισσότερα εμπορικά αεροσκάφη, η APU είναι εγκατεστημένη στο rear fuselage — δηλαδή στο πίσω τμήμα της άτρακτου, μέσα στον κώνο της ουράς (tail cone). Από έξω, η μόνη ένδειξη ύπαρξής της είναι μια μικρή εξαεριστική οπή (exhaust port) στο πίσω άκρο του αεροσκάφους.
Η τοποθεσία αυτή δεν είναι τυχαία — εξυπηρετεί τρεις βασικούς λόγους:
- Μέγιστη απόσταση ασφαλείας από τους κύριους κινητήρες και τις δεξαμενές καυσίμου
- Εύκολη πρόσβαση για συντήρηση από τεχνικούς επίγειας εξυπηρέτησης
- Βέλτιστη κατανομή βάρους στο αεροσκάφος
1️⃣ Τι κάνει η APU στο έδαφος;
📌 Η APU δεν κινεί το αεροπλάνο. Δεν το σπρώχνει μπροστά, ομως…Η βασική της αποστολή είναι να “ξυπνήσει” το αεροπλάνο πριν την εκκίνηση των κύριων κινητήρων. Συγκεκριμένα:
1️⃣ Παράγει ηλεκτρική ενέργεια ⚡
Τροφοδοτεί:
-
Φωτισμό καμπίνας
-
Cockpit displays
-
Συστήματα πλοήγησης
-
Ηλεκτρονικά συστήματα
2️⃣ Παρέχει κλιματισμό ❄️
Η APU δίνει αέρα στο σύστημα air conditioning, ώστε η καμπίνα να είναι άνετη πριν και μετά την πτήση.
3️⃣ Εκκινεί τους κύριους κινητήρες 🔥
Οι κινητήρες jet δεν έχουν “μίζα” όπως ένα αυτοκίνητο. Χρειάζονται πεπιεσμένο αέρα για να αρχίσουν να περιστρέφονται. Αυτόν τον αέρα τον παρέχει η APU. Χωρίς αυτήν, θα απαιτούνταν εξωτερικός εξοπλισμός εκκίνησης.
Η APU είναι μια μικρή τουρμπίνα-γεννήτρια στην ουρά του αεροπλάνου που παρέχει ηλεκτρισμό, κλιματισμό και πεπιεσμένο αέρα για την εκκίνηση των κύριων κινητήρων — όταν αυτοί είναι κλειστοί.
✨ Όμως εδώ υπάρχει κάτι που οι περισσότεροι δεν ξέρουν…Τι γίνεται κατά τη διάρκεια της επιβίβασης;
2️⃣ Επιπλέον λεπτομέρειες
Τι γίνεται κατά την επιβίβαση; GPU και εξωτερικός κλιματισμός
Στα περισσότερα σύγχρονα αεροδρόμια, όταν το αεροσκάφος βρίσκεται στο gate, δεν λειτουργεί συνεχώς η APU.
Αντί γι’ αυτό χρησιμοποιούνται εξωτερικές πηγές:
🔌 GPU (Ground Power Unit):Είναι μια εξωτερική μονάδα παροχής ηλεκτρικού ρεύματος. Συνδέεται στο αεροπλάνο και του δίνει ρεύμα από το έδαφος — χωρίς να καίγεται καύσιμο onboard.
🌬 External Air Conditioning Unit: Παρέχει δροσερό ή ζεστό αέρα στην καμπίνα, ώστε να μη χρειάζεται η APU να λειτουργεί για κλιματισμό.
Με απλά λόγια: το αεροπλάνο “κουμπώνει στην πρίζα” του αεροδρομίου.
Γιατί περιορίζεται η χρήση της APU στο έδαφος;
Η APU καταναλώνει καύσιμο συνεχώς όσο λειτουργεί. Αν και πολύ λιγότερο από έναν κύριο κινητήρα, η κατανάλωση μπορεί να φτάσει περίπου 100–300 κιλά καυσίμου ανά ώρα, ανάλογα με τον τύπο αεροσκάφους.
Γι’ αυτό:
-
Μειώνεται το λειτουργικό κόστος
-
Μειώνονται οι εκπομπές CO₂
-
Περιορίζεται ο θόρυβος στο αεροδρόμιο
Ακόμη και αν η APU είναι μικρή, παράγει χαρακτηριστικό ήχο. Φανταστείτε δεκάδες αεροσκάφη να λειτουργούν ταυτόχρονα — το ηχητικό αποτύπωμα θα ήταν σημαντικό.
👉Μπορεί να λειτουργήσει η APU στον αέρα;
Ναι — σε πολλά αεροσκάφη η APU μπορεί να ενεργοποιηθεί και κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Σε περίπτωση απώλειας ηλεκτρικής ισχύος από τους κινητήρες, μπορεί να λειτουργήσει ως εφεδρική πηγή ενέργειας, προσφέροντας μια επιπλέον γραμμή ασφάλειας.
Ωστόσο, δεν είναι σχεδιασμένη να αντικαθιστά πλήρως τους κινητήρες. Είναι βοηθητικό σύστημα.
👉Πότε εφευρέθηκε η APU; Μια σύντομη ιστορία
Η ιδέα της βοηθητικής παροχής ισχύος σε αεροσκάφη εμφανίστηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τα βομβαρδιστικά αεροσκάφη της εποχής χρειάζονταν τρόπο να ξεκινήσουν τους κινητήρες τους χωρίς εξωτερική βοήθεια — ιδιαίτερα σε αποστολές εκτός βάσης.
Οι πρώτες APU ήταν απλά μικρά βοηθητικά κινητήρια που τροφοδοτούσαν συγκεκριμένα ηλεκτρικά συστήματα. Με την έλευση της εποχής των jet αεροσκαφών τη δεκαετία του 1950, η ανάγκη για αξιόπιστη βοηθητική ισχύ έγινε επιτακτική. Τα πρώτα εμπορικά jets, όπως το Boeing 707, χρησιμοποιούσαν εξωτερικά ground power units — η εσωτερική APU ήρθε αργότερα.
Η σύγχρονη APU, όπως την ξέρουμε σήμερα, καθιερώθηκε στα εμπορικά αεροσκάφη τη δεκαετία του 1970–80, με την εξέλιξη αξιόπιστων μικρών στροβιλοκινητήρων. Σήμερα, κάθε εμπορικό αεροσκάφος — από το μικρό Airbus A220 μέχρι τον γίγαντα Airbus A380 — διαθέτει τουλάχιστον μία APU.
📌Συμπέρασμα
Η APU είναι ένα από εκείνα τα εξαρτήματα που κανείς δεν βλέπει, αλλά χωρίς αυτό η αεροπορία όπως την ξέρουμε δεν θα ήταν εφικτή. Είναι η «καρδιά» που ξυπνάει το αεροπλάνο, που κρατά τους επιβάτες δροσερούς κατά την επιβίβαση, που δίνει ζωή στα συστήματα του cockpit — και που σε έκτακτη ανάγκη μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Την επόμενη φορά που θα μπεις σε αεροπλάνο και θα ακούσεις εκείνον τον χαρακτηριστικό ήχο από την ουρά, θα ξέρεις: μόλις ενεργοποιήθηκε ο αφανής ήρωας της πτήσης σου.
